İşlevsizlik, Parlak Bir Özgürlük

Evrene ve evreni farklı şekilde algılamaya dair bir define avına hoşgeldiniz. Bu serginin girişinde elinize bir harita veriliyor ve onu takip etmeniz söyleniyor. Önce çok bir ciddiye almıyorsunuz, sonra sergiyi gezip algıladıkça, haritanın anlamı ortaya çıkıyor. Orman, toprak, deniz, gökyüzü. Hepsiyle sırayla karşılaşacaksınız serginin yarattığı evrende. Önce yerlere bakacak, toprağı takip edecek, denize ulaşacak ve…

Ucuz Romanda Bir Başka Kadın

Bu aralar Amerikan magazin basınını ve oradan gelen dalgalarla dünya magazinini meşgul eden bir dava var: Ünlü aktör, belli ki birçok gönlün Karayip Korsanı Johnny Depp ile eski eşi Amber Heard arasındaki boşanma sonrasında gelen karalama davası. Çok yakından takip etmemekle beraber akıl almaz iddiaların döndüğünü biliyorum. Davayla ilgili asıl ilgimi çeken kısım ise medyanın…

Yeni Sanatın Güzel Çağı

1871-1914 yılları arasında savaşların yaşanmadığı, refah dolu, politika olarak sakin ama kültürel olarak hareketli, sanatın, edebiyatın, modanın geliştiği bir dönem yaşar Avrupa. Bu döneme “Belle Époque” (Güzel Çağ) denir. Kabarık etekli kadınlar, balo salonları, güneşli günler, mutlu yüzler bu günlere aittir. Üzerine bir de “art nouveau” (yeni sanat) akımı başlar, o güzel kıvrımlı binalar, zarif…

Rüyaların ortasından, sınırların ötesinden Sürrealizm

“Gerçeküstücülük, daha önce göz ardı edilmiş çağrışımların üstün gerçekliğine, rüyaların sınırsız güç ve etkisine, düşüncenin çıkar gözetmeyen oyununa olan inanca dayanır.” André Breton İncecik çarpık bacaklı bir fil, eriyen bir saat, “Bu bir pipo değildir”, Frida Kahlo’nun kah porte olarak kah bir hayvan vücuduna iliştirilmiş size dik dik bakan kalın kaşlı gözleri. Hoşunuza giden bir…

Sistemin yuttuğu radikal: Jean Dubuffet

Akıl hastanesinde yatanlar, tutuklular, toplumdan dışlanmışlar… Bu hareketin sanatçıları tam da bu insanlar. Resim çizmeyi, heykel yapmayı kendi kendine öğrenmiş, çoğu zaman bu yeteneğin vahiy gibi indiğini de iddia edebilen, psikotik, herhangi bir eğitim ya da bir entelektüel çevrenin onayını almamış sanatçılar. İşte size Türkçede kimi kaynaklarda “ham sanat” olarak geçen “art brut” hareketine bir…

Art Brut: Delilik, Akıl Sağlıdır.

“Benim için delilik, akıl sağlığıdır. Normal olan psikotiktir. Normal, hayal gücü eksikliği, yaratıcılık eksikliği demektir.”― Jean Dubuffet Akıl hastanesinde yatanlar, tutuklular, toplumdan dışlanmışlar… Bu hareketin sanatçıları tam da bu insanlar. Resim çizmeyi, heykel yapmayı kendi kendine öğrenmiş, çoğu zaman bu yeteneğin vahiy gibi indiğini de iddia edebilen, psikotik, herhangi bir eğitim ya da bir entelektüel çevrenin…

Değişmeyen Manzara

Daha önce de kısa göçmenlik maceralarım olmuştu. Avrupa’nın çeşitli ülkelerinden alınmış geçici oturma izinlerim süsler yabancı çalışma arkadaşlarımın asla tahayyül edemediği detaylı “gelişmekte olan ülke vatandaşı” vize başvurularımı. Bu seferki başka. Bu sefer tek gidiş biletli, süresi bilinmeyen göçmenliğimin ilk haftasındayım. İlk kez çok sevdiğim ülkem bana dar geldi; geleceğim fazla bilinmez geldi. Elimdeki sosyal…

886 yıllık bir binadan fısıldanan sırlar: Pantokrator/Molla Zeybek

“Küçük ve büyük hepsi 46 kubbedir ve dikili direkleri kıymetli çeşitli taşlardandır. Düzgün bir minaresi vardır. Caminin kubbe ve kemerleri içinde altın sürülmüş çeşitli resimler ve tasvirler vardır ki, görenler hayran olurlar. Bir tepe üzerine yapılmış yüksek bir camiidir.” Evliya Çelebi Seyahatnamesi: İstanbul 1985 yılında İstanbul’un Tarihi Alanları UNESCO Dünya Mirası Listesine girdi. Peki nereler…

Muazzam bir sergi, eğlenceli bir öğrenim: Papko Art Collection

Sorsan biz pek milliyetçi, pek vatanperver bir ülkeyiz ama kendi sanat tarihimizden haberimiz yok. Okumuşunun, okumamışının, beyaz yakalısının, işçisinin… Sokaktan birini çevirip Türk bir ressam sorsan kaç kişi üç isim sayabilir mesela… Artık böyle konular lüks gibi duyuluyor ama bizim görsel hafızamızı oluşturan, ruhumuzu tuvallere döken üç isim bile bilemez çok büyük çoğunluk… Bu durum,…

Bizim Sessizliğimiz

Geçen gün bir kitap üzerine tartışıyorduk arkadaşlarımla. Bir arkadaşım tartıştığımız bu kitabı “dünyanın bütün sorunlarına” değindiği için eleştirdi. “Her şey var,” dedi, ”her şey sıkıştırılmış buraya. Kadın hakları da var, ekoloji de var, göçmenlik de var, savaş suçları da var, var da var.” Belki kitabın odağını kaybetmesi ile ilgili haklıydı ama diğer yandan “bütün bu…